CHINGIZ AYTMATOV: ASRNI QARITGAN KUN

Chinakam o‘quvchi kitobni qo‘liga olgach, o‘zini kashf etadi, o‘zidagi yashirin istedodni – hamdardlik, odamiylik istedodini yuzaga chiqaradi. Agar ba’zi-ba’zida shu hol yuz beradigan bo‘lsa, demak, kitob o‘z ishini bajaribdi – boshqalarning fikri, tuyg‘usi, orzusi va xatti-harakatiga aylanibdi. Demak, u o‘quvchilarning intilishi va irodasi bilan nimalardir qila oladi – xalq, hayot va dunyoni yaxshi tomonga siljita biladi.

Haqiqatdan ham Chingiz Aytmatov inson tuyg‘ularini zabt eta olgan yozuvchi. Uning har bir kitobi noyob san’at asari. Shuning uchun ham ijodkor dunyoning sevib o‘qiladigan 10 ta adiblaridan biridir. Uning yozganlari bugun yo erta o‘qiladigan asarlar emas, ular asriy asarlar, ularni qaysi zamonda o‘qishsa ham, xuddi o‘sha vaqtning o‘zida bitilgandek o‘qiladi. Yozuvchining bir gapi bor: «Men barchaga – g‘arbliklarga ham, sharqliklarga ham birday taalluqli mavzularga qo‘l urishni istayman». Bizningcha, bu fikrning yoniga «barcha zamonlarga taalluqli» jumlasini ham qo‘shib qo‘ysak, u yanada to‘kisroq bo‘ladi.